عبد الحي حبيبى
791
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
كابل است كه در انجا اسير و از موالى هذليان شد . و چون او را بمصر آوردند آزاد گشت و فقه خواند و در طلب حديث به عراق و مدينه رفت و بدمشق آمد و درين شهر در سنه 112 يا 118 ه بمرد ، و بقول زهرى در عصر خود ازو مرد داناترى در فتوا نبود . و چون كابلى بود ( مانند افغانان كنونى ) مخرج قاف را كاف و حا را ها ادا ميكرد . « 1 » و از اشهر فقهاى اسلاميست ، كه بقول مولف تاريخ سيستان بعد از 36 ه بوسيله عبد الرحمن بن سمره در جمله بردهگان ازين شهر برده شده بود « 2 » كوسج مروى : اسحاق بن منصور بن بهرام مروى معروف به كوسج فقيه حنبلى و از رجال حديث است ، كه در مرو به دنيا آمد و به عراق و حجاز و شام سفر نمود ، و بعد از ان در نشاپور اقامت كرد ، و در ان جا در سنه 251 ه 865 م در گذشت . كتاب المسائل در فقه ازوست ، كه آن را از امالى امام احمد حنبل تدوين كرده و نسخ خطى آن موجود است . « 3 » داود ظاهرى : ابو سليمان داود بن على اصفهانى در حدود 200 ه 815 م در كوفه به دنيا آمد ، و در بغداد از مشاهير محدثان و فقيهان و متكلمان درس خواند ، و بعد از ان به نشاپور خراسان رفت ، و از اسحاق بن راهويه امام مدرسهء مرو حديث شنيد ، و در سنه 270 ه 884 م در بغداد وفات يافت . امام داود ظاهرى در آغاز بر مذهب شافعى بود ، ولى در آخر مذهبى خاص آفريد كه به او منسوبست . وى از حجيت رأى و قياس و تقليد ائمهء ديگر احتراز كرد و احكام مذهب خود را بر ظاهر كتاب و سنت شالوده گذاشت . « 4 » امام داود ظاهرى در خراسان پرورش يافته ، و منابع فكرى و حيات عقلى او
--> ( 1 ) - الاعلام 8 / 212 بحوالت تذكرة الحفاظ 1 / 101 و تهذيب التهذيب 10 / 289 و ابن خلكان 2 / 122 و تاريخ الاسلام ذهبى 5 / 3 و ميزان الاعتدال 3 / 198 و حلية الاوليا 5 / 177 و غيره ( 2 ) - تاريخ سيستان 85 ( 3 ) - الاعلام 1 / 289 بحوالت طبقات الحنابله ابن ابى يعلى 1 / 113 ( 4 ) - بروكلمان 3 / 316